DYSONANS POZNAWCZY - napi�cie psychiczne pojawiaj�ce si�, gdy przez dan� osob� stwierdzone zostaj� wnioski sprzeczne z jej dotychczasowymi uczuciami, my�lami, warto�ciami i pogl�dami, p�yn�ce np. z obserwacji swoich zachowa�, czy przyswojenia nowych informacji. Cz�owiek dotkni�ty dysonansem poznawczym d��y do zlikwidowania napi�cia, poprzez odrzucenie nowych lub starych pogl�d�w lub warto�ci, b�d�cych ze sob� w sprzeczno�ci, poprzez zmian� swoich wcze�niejszych, lub nowych pogl�d�w lub ich uzupe�nienie/zniekszta�cenie w taki spos�b, aby nie k��ci�y si� ze sob�, lub poprzez zaakceptowanie nowych pogl�d�w/warto�ci b�d�cych w sprzeczno�ci z ju� przyswojonymi i dodanie nowego elementu redukuj�cego te sprzeczno�ci.
Dysonans jest tym silniejszy, im wa�niejsze z punktu widzenia danej osoby s� stare pogl�dy/warto�ci k��c�ce si� z nowymi, im bardziej s� one ze sob� sprzeczne, oraz im bardziej s� one zintegrowane z innymi przyswojonymi pogl�dami/warto�ciami.
Dysonans poznawczy cz�sto b��dnie nazywany jest potocznie za�amaniem systemu warto�ci.
Teoria dysonansu poznawczego jest jedn� z najwa�niejszych teorii we wsp�czesnej psychologi poznawczej.

Przyk�ad sytuacji wywo�uj�cej dysonans poznawczy:
Katolik uznaj�cy nauki ko�cio�a styka si� ze zjawiskiem eksterioryzacji.